03 تیر 1394 منتشرشده در اخبار گروه نوشته شده توسط 

پیشنهادات گروه برای بیانیه پایانی همایش محیط زیست

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

روز جهانی محیط زیست برای اولین بار در سال 1972 از طرف سازمان ملل متحد در نشست استکهلم سوئد به رسمیت شناخته شد. اولین کنفرانس روز جهانی محیط‌ زیست در کشور کنیا و در سال 1987 برگزار شد. با توجه به اینکه ایران عضو تعداد قابل توجهی از کنوانسیون های بین المللی است، لزوم برگزاری روز جهانی محیط زیست در کشور احساس می شد. این مهم در سال 1386 با برگزاری اولین کنفرانس ملی روز جهانی محیط زیست و تأسیس دبیرخانه دائمی کنفرانس محقق شد.

صیانت از منابع طبیعی و حفاظت از محیط زیست در اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد تأکید قرار گرفته است. روند رشد صنعتی و افزایش تعداد ناوگان حمل و نقل موجب تولید آلودگی شده است و محیط زیست کشور را با مخاطرات جدی مواجه نموده است. علاوه بر آلودگی های محلی، تولید گازهای گلخانه ای می تواند اثرات زیست محیطی نگران کننده ای بر اقلیم جهانی بر جای گذارد. از این رو نیاز است تا گردهمایی های زیست محیطی در هر دو بعد ملی و جهانی موضوع اقتصاد سبز را مورد توجه قرار دهند.

 اهداف برگزاری کنفرانس ملی روز ملی جهانی محیط زیست را می‌توان به شرح زیر خلاصه نمود:

  • تبلور مجموعه ظرفیت‌های علمی کشور جهت رفع معضلات زیست ‌محیطی؛
  • ایجاد حساسیت در زمینه محیط‌ زیست بین دولت‌مردان به منظور وضع قوانین مؤثر و اجرا و نظارت مطلوب بر آن؛
  • ایجاد بازار برای صنعتگران کشور جهت ساخت و عرضه وسایل کنترل و کاهش آلودگی؛
  • افزایش آگاهی‌های عامه مردم در زمینه های محیط ‌زیست؛
  • هم‌ اندیشی بین اساتید، دولت‌مردان و صنعتگران کشور؛
  • ارتقای سطح علمی اندیشمندان، پژوهشگران و دانشجویان از طریق تبادل نظر؛
  • دستیابی به سیاست‌ها و راهبردهای کلان حفظ محیط زیست.

در همین راستا متخصصان محیط زیست گروه نفت، انرژی و صنایع شیمیایی "مرکز پژوهش و فناوری علم و توسعه" در تهیه مفاد بیانیه پایانی و همچنین کمک به اجرای نهمین کنفرانس روز جهانی محیط زیست که همه ساله در روز جهانی محیط زیست و در دانشگاه تهران برگزار می شود، همکاری نموده اند.  

بیانیه نهمین کنفرانس روز جهانی محیط زیست

1- اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به عنوان تنها اصل پیگیر مسائل زیست‌محیطی بیان می‌دارد که در جمهوری اسلامی ایران، حفاظت از محیط‌زیست که نسل امروز و نسل‌های بعدی باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند، وظیفۀ عمومی تلقی می‌گردد؛ لذا مقتضی است، سازمان حفاظت محیط زیست که در جایگاه متولی محیط زیست می­باشد با همکاری تنگاتنگ دستگاههای دولتی از قبیل (آموزش­و­پرورش، سازمان صدا و سیما، وزارت علوم، وزارت فرهنگ­و­ارشاد و حوزه­های علمیه و مجلس­شورای اسلامی) با سازمانهای مردم­نهاد، برنامه هایی جامع در راستای ارتقاء سطح آگاهی و فرهنگ عمومی حفظ محیط زیست آحاد جامعه، سیاستگذاری و اجرا نمایند.

2- انتظار می­رود اسناد ملی محیط زیستی جمهوری اسلامی ایران با مطالعات دقیق­تر فرصتها، تهدیدها، قوتها، ضعفها و چالشهای موجود درحوزه­ی محیط­زیست کشور، رهیافت مناسبی جهت پیشگیری، کنترل و کاهش این چالشها -مبتنی بر اصل یاد شده- ارائه دهند که البته این اسناد نباید روی کاغذ باقی بماند بلکه می بایست با توجه به ضرورت و نیاز برنامه­ریزی محیط­زیستی کشور، به سرعت، تبدیل به سیاست کلان و اهداف عملیاتی گردد. دراین راستا جامعه دانشگاهی با ترسیم نقشه راه، حمایت خویش را از این اسناد­-پس از رفع ابهامات- اعلام می­دارد.

3- ادغام سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور تحت عنوان «وزارتخانه جدید» با هدف ایجاد مدیریت واحد در صیانت از آب و جلوگیری از تخریب جنگلها، مراتع و تالابها، می بایست در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار گیرد. اجرای این طرح باعث افزایش قدرت قانونی و اجرایی سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری گردیده و از سوی دیگر موجبات چابکسازی و پاسخگویی شفافتر از جانب این دو نهاد را درپی خواهد داشت.

4- از آنجا که محیط زیست جزو پنج کلان­روند تحول می باشد و نقش برجسته­ای در برنامه های توسعه کشور دارد، فقدان یک کمیسیون تخصصی­ای که بتواند قوانین دستگاه قانونگذاری کشور را پیگیری و تقویت نماید، احساس می گردد. لذا پیشنهاد می شود در مجلس دهم، کمیسیونی ویژه تحت عنوان «کمیسیون محیط زیست» با هدف ارتقای وضع قوانین ایجاد گردد.

5- به منظور اعمال مدیریت صحیح بر منابع و مصارف آب ضرورت دارد با توجه به میزان آب و شرایط حاضر و آتی، موضوع آب کشور در بالاترین سطح (شورای عالی آب) مورد ارزیابی قرار گیرد، تا بتوان با اعمال صحیح مدیریت منابع آب و مصرف آب در استقرار توسعه پایدار و نیل به اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی در زمینه های اقتصادی، امنیتی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی با حفظ نیازهای زیست محیطی و اکوسیستم حوضه های آبریز گام مؤثی برداشت.

6- این روزها دریاچه­ها و تالابهای کشور به­عنوان یکی از باارزشترین زیست­بومهای  کشور در معرض چالش‌هایی نابودگر قرار گرفته­اند. دریاچه ارومیه به عنوان دومین دریاچه شور جهان به دلیل مديريت ناكارآمد در منابع آب و کشاورزی و سدسازی‌های غيرعلمي بر رودخانه هاي آب رسان در معرض خشك شدن شتابنده قرار­گرفته است که اثرات جبران ناپذیری را بر محیط زیست طبیعی پیرامون آن درپی خواهد داشت؛ از اين رو انتظار می­رود كه هرچه سريع‌تر ضمن استفاده از روش هاي نوين آبياري و بالابردن راندمان آن، از گسترش اراضی کشاورزي جلوگيري شود و طرح هاي جديد سدسازي در منطقه متوقف شود، تا بتوان حق‌آبه ساکنین پيرامون اين درياچه را به آنان بازگرداند.

7-  این کنفرانس ضمن اعلام مراتب نگرانی و اعتراض شدید خود به تصمیم واگذاری جزیره آشوراده توسط سازمان محیط­زیست، جزیره آشوراده که به مثابه­ی دروازه میانکاله و تنها باقیمانده از طبیعت بکر خزری است را، فاقد توان اکولوژیک لازم جهت تحمل چنین کاربری مخربی می‌داند و این حرکت را زمینه ساز نابودی کامل آن زیستگاه اعلام می‌نماید و هرگونه دخل و تصرف در آن؛ اعم از ملکی یا تغییر کاربری را به هر میزان و با هر توجیهی که موجب تغییر در سیمای طبیعی و ویژگی‌های اکولوژیک و اکوسیستم آن شود، محکوم کرده و آن را ظلم آشکار به طبیعت ایران و میراث نسل‌های آینده به شمار می‌آورد. لذا خواستاریم واگذاری اراضی این جزیره برای احداث مجتمع­های گردشگری توسط سازمان ابطال گردیده و همچنین سطح اقدامات حفاظتی در این منطقه برای مقابله با عواملی همچون زمین­خواری­های وسیع، شکار بی­رویه، آتش­سوزی­های گسترده و ... را ارتقاء بخشند.

8- قانون حفاظت و بهسازی محیط­زیست هرگونه اقدام به تغییر در پارکهای ملی و مناطق حفاظت­شده را ممنوع می­داند. براساس این آیین­نامه؛ حتی بوته­کنی در این مناطق منع­شده­است، چه رسد به قطع درختان و احداث جاده و گذر آن از دل پارک ملی! لذا با عنایت به این قانون احداث بزرگراه شهید­شوشتری توسط شهرداری تهران در منطقه پارک ملی سرخه­حصار جای مطالعه و تأمل بیشتری دارد.

 9- برگزارکنندگان و شرکت­کنندگان همایش روزجهانی محیط زیست، به استناد بیانات اخیر مقام معظم رهبری درخصوص آزادسازی اراضی ملی و اهمیت محیط زیست، ضمن تقدیر و تشکر از اقدام فوری شهردار محترم تهران دراین خصوص و بازگرداندن 1500 هکتار از اراضی ملی و تبدیل به فضای سبز جهت استفاده عمومی تحت عنوان بوستان یاس، خواهان تداوم این رویکرد از سوی همه سازمانهای دولتی و غیردولتی جهت واگذاری منابع طبیعی برای استفاده عموم مردم می­باشند.

10- کمبود آب در ایران بحرانی انکارناپذیر و تهدیدی جدی برای توسعه اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و نهادی محسوب می شود. در این راستا دولتمردان، ريشه اصلي بحران آب را تغيير اقليم و وقوع خشكسالي‌هاي مكرر معرفي مي‌كنند و معتقدند كه كمبود آب پديده‌اي دوره‌اي است؛ درحالي كه مسائل مربوط به بحران آب در واقع ريشه در عدم برنامه ريزي جامع دارد. با نظر به وظیفه حاکمیت در جهت حفظ محیط زیست، می­طلبد که در سیاستگذاری مدیریت جامع منابع آب، رویکرد مدیریت مشارکتی به عنوان نقشه راه در حل بحران حاضر، در دستور کار سیاست گذاران آب قرار گیرد.

11- نظر به اینکه 93% از مساحت کشور را حوضه ­های آبخیز تشکیل می­دهند و با توجه به رتبه نخست کشور در فرسایش خاک و چالشهای مدیریتی در مدیریت آبخیزهای کشور همچون فقدان آمایش سرزمین، آبخیزداری، ضرورتی اجتناب­ناپذیر خواهد بود. بنابر پیش­بینی سازمان ملل تا سال 2025، ایران در فهرست کشورهایی قرار می­گیرد که با کمبود آب مواجه خواهد شد. از این رو پروژه­های آبخیزداری از مهمترین اقداماتی است که می­تواند با کاهش خسارات سیل و فرسایش خاک، موجب تغذیه آبخوانها و تولید مواد غذایی گردد.

12- مبادله بین­المللی محصولات کشاورزی، در دستیابی به امنیت غذایی در طول سالهای کم­آبی،می تواند نقشی اساسی ایفا کند. اگرچه به­نظر می­رسد برخی از تصمیم­گیران، تمایلی به پذیرش نقش آب مجازی در امنیت غذایی ندارند، اما رشد سریع جمعیت و همچنین محدودیت منابع آب، منجر به استفاده تلویحی از راهکار واردات آب مجازی خواهد شد. بنابراین اقدامات و سیاستگذاریها باید مستقیماََََ با چالشهای کمبود آب برخورد کنند و با تدابیری صحیح و آگاهانه، امنیت بلند مدت مواد غذایی کشور را تأمین نمایند.

13- نظر به اهمیت بخش کشاورزی به عنوان یکی از مؤلفه­های اصلی شکل دهنده الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت، ضرورت ارائه الگوی کشت بهینه­ی منطبق با شرایط کشور احساس می­گردد. کشاورزی با مصرف بخش عمده­ای از منابع آب کشور (بالغ بر 92 درصد) سهم عمده­ای از منابع آب را به خود اختصاص می­دهد. این درحالی است که راندمان مصرف آب در بخش کشاورزی بسیار پایین می­باشد. به همین سبب در صورت بهینه­سازی مصرف آب در بخش کشاورزی، پتانسیل آبی قابل توجهی را برای تأمین سایر نیازها فراهم می­نماید.

14- کشت برخی از محصولات کشاورزی نظیر برنج در مناطقی با درصدرطوبت کمتر از 85% و میزان تبخیر بالای 2000 میلیمتر از نظر مدیریت مصرف و شاخصهای اقتصادی منطقی نیست. لذا مصرف آب مجازیکه در جهان 92% بخش مصرفی آب را تشکیل می­دهد اساسیترین رویکرد مصرف آب است. اساس مدیریت مصرف در فرهنگ اسلامی براساس حفظ منابع، استفاده صحیح رشد اقتصادی، امنیت ملی، حفظ مسائل زیست محیطی در جهت توسعه پایدار است.

15- آبهای زیرزمینی از حساسیت فوق­العاده­ای برخوردارندکه متأسفانه گاهی مورد استفاده­ی بی­رویه قرار می­گیرند؛ لذا ضروری است منابع آب زیرزمینی، مدیریت شده و نحوه­ی مصرف آن مورد نظارت بیشتری قرار گیرد. با توجه به اینکه هم اکنون بهای آبهای زیرزمینی در بخش کشاورزی رایگان است، پیشنهاد می­گردد که بهای آب در این بخش منطقی گردد.

16- منابع آب غیر متعارف و پسابهای کشاورزی، خانگی و صنعتی، پتانسیل مناسبی در جهت حل مشکل محدودیت منابع آب می­باشند. میزان پسابها و آبهای برگشتی حدود یک­چهارم کل منابع آب تجدیدپذیر کشور را تشکیل می­دهند که در صورت برنامه­ریزی مناسب می­توان تاحدی از فشار وارده بر منابع آب تجدیدشونده­ی کشور کاست.

مشارکت قابل تقدیر اساتید محیط‌زیست و علوم بین رشته‌ای محیط‌زیست از سراسر کشور به همراه حضور فعال اساتید دانشگاه تهران و دانشگاه های مادر کشور در بخش داوری مقالات علاوه بر ارتقای کیفی سطح داوری مقالات، باعث مشارکت بیش از پیش تمامی دانشجویان، استادان و دست‌اندرکاران محیط‌زیست کشور و ارائه نتایج تحقیقات در نهمین کنفرانس ملی روز جهانی محیط‌زیست گردد. در نهایت، بر خود لازم می‌دانم از کلیه همکاران دبیرخانه و دست‌اندرکاران کنفرانس و اصحاب رسانه به سبب تلاش بی‌وقفه خود در طول یک سال گذشته جهت ارتقای سطح کیفی کنفرانس، همچنین از حضور، حمایت و مشارکت شما شرکت‌کنندگان و مدعوین گرامی، کمال قدردانی را به‌عمل آورم. به امید آنکه برگزاری چنین کنفرانسهای علمی توسط جامعه دانشگاهی، موجبات اقبال آحاد جامعه به ویژه دولتمردان و مسؤولین و سایر اقشار را فراهم آورد.

بازدید 3924 بار
آخرین ویرایش در چهارشنبه, 03 تیر 1394 ساعت 11:49

ارتباط با ما

آدرس

ایران - تهران - دانشگاه علم و صنعت - دفتر مرکز پژوهش و فناوری علم و توسعه.

تلفن و فکس

77240664 - 021

021 - 77240667

ایمیل

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید